“İnsan, dünya, rüzgâr” sözcükleri Türkçe sözcüklerdir.
“Çanakkale Boğazı’nı vapurla geçtik.” cümlesindeki altı çizili sözcük mecaz anlamdadır.
“Ömrümün baharı solmuş, çürüyor.” dizesindeki altı çizili sözcük ile “gençlik dönemi” kastedilmiştir.
Bir sözcüğün terim anlam olması için gerçek anlamda kullanılması gerekir.
“Havada kömür kokusu var.” cümlesindeki altı çizili sözcük gerçek anlamda kullanılmıştır.
“Rüyamdan ağlayarak uyanmışım.” cümlesindeki altı çizili sözcük somut anlamlıdır.
“Bu yaz tatil yapamayacağıma yanıyorum.” cümlesindeki altı çizili sözcük mecaz anlamdadır.
Nitel anlam; ölçülemeyen, miktarı tespit edilemeyen, sayılamayan varlık veya durumları ifade eder.
“Nihayet damlarda leylekler göründü.” dizesindeki altı çizili sözcük “önce” anlamına gelmektedir.
Sözcükler kullanıldıkları cümleye göre farklı anlamlar kazanabilir.
“İnce bir davranış” söz grubundaki “ince” sözcüğü cümleye “ayrıntı” anlamı katmıştır.
Yalnızca Türkçe sözcükler terim anlamlı olabilir.
Anlamca daha dar kapsamlı olan sözcüklere ise genel anlamlı sözcüklerdir.
“İlham perisinin ayak seslerini duyuyorum.” cümlesinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır.
“Mahalle, semt, ilçe, il, bölge” sözcükleri genelden özele doğru sıralanmıştır.
Sözcüğe canlılık, anlamsal derinlik kazandırmak mecaz anlamın temel amacıdır.
“Yüzünde çizgiler çoğalmıştı.” cümlesindeki altı çizili sözcük “artmak” anlamında kullanılmıştır.
“İşitmem vapur düdüklerini, martı çığlıklarını.” dizesindeki altı çizili sözcük somut anlamlıdır.
“Büyük balık küçük balığı yutar.” atasözünde nicel anlamlı sözcüklere yer verilmiştir.
“Romanları buram buram duygusallık kokar.” cümlesinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır.
“Edebiyatımızın ünlü kalemlerinden biridir.” cümlesindeki “kalem” sözcüğü gerçek anlamdadır.
Somut anlamlı sözcüklerin soyut anlamda kullanılması mecaz anlama yol açar.
“Başka bir yol denemelisin.” cümlesindeki “yol” sözcüğü soyut anlamda kullanılmıştır.
“Kırmızı tuğlalar altı köşeli.” dizesinde soyut anlamlı bir sözcüğe yer verilmiştir.
“Şafağa doğru otomobil sesi duyuldu.” cümlesindeki “doğru” sözcüğü “hakikat” anlamındadır.
